Amersfoort: Hofje de Poth

armen-poth12

Gisteren vertelde ik al dat ik afgelopen maandag even naar de Wibra wilde om dan een zijstraatje te pakken, om te fietsen, om te zien waar ik uit zou komen en wie weet nog wat nieuws zou ontdekken, en dat deed ik! ~klik hier voor het eerste stukje verslag~ .

Ik trad binnen en zag al direct deze tegels in de grond liggen, oké! Op de buitenmuur hangt ook een klein plaatje met ‘Rijksmonument’. Dat is natuurlijk alleen maar leuk en wekt nieuwsgierigheid op.

Note: Zie je meerdere foto’s bij elkaar? Klik op 1 foto om alles in slideshow te zien en ook groter.

Zonder enige info zover, waren dit de eerste beelden die ik zag. Nul mens te bekennen, uitgestorven zo lijkt het. Behoedzaam liep ik verder, als ik weet dat er gewoon mensen wonen, vind ik het altijd weer lastig, ik wil het zien, voelen, beleven, tegelijk wil ik graag dat mensen zich fijn kunnen blijven voelen. Respect hebben voor. Het is ikzelf die zich vaak opgelaten voelt, kan ik dit wel maken? Heb je er weer eentje met een camera, hahaha Nou goed, ik liep door, rustig aan en ja, ook ik, probeerde zo hier en daar naar binnen te gluren, maar er was geen ziel te bekennen in het begin.

armen-poth18

Ik liep een steegje in, en zag ineens dit kerkje, op het terrein en nog een poort, en daar kwam iemand binnen lopen, die druk bezig was met? Geen idee, onderhoud denk ik, hij zei mij gedag en liet mij rustig mijn gang gaan.

armen-poth19

Pas hier, ontdekte ik de naam, en ernaast vond ik iets meer info, Armen de Poth, spreekt bijna voor zich …

In de tweede helft van de 14e eeuw was er een aantal leken in Amersfoort dat zichzelf ‘Broederschap van de Heilige Geest’ noemde. Deze broederschap handelde volgens de Zeven Werken van Barmhartigheid, gaf zorg aan zieken (waaronder pestlijders) en gaf ‘arme thuyssittende’ wekelijks eigen gebakken brood, boter en andere producten van eigen landerijen rondom Amersfoort.

Deze ‘proven’ voor de ‘proveniers’ werden in de volksmond ‘de Poth’ genoemd, waardoor de broederschap bekend werd als ‘de Pothbroeders’. Op meerdere plaatsen is dit symbool in Amersfoort te herkennen, onder andere in het gewelf van de Sint-Joris, gevelstenen, boven de poort aan de Coninckstraat en op een schilderij van Paulus Bor boven de haard in de huidige regentenkamer.

Deze naam wordt in een oorkonde van Amersfoort uit 1447 voor het eerst genoemd. Rond 1525 verhuisde de broederschap vanaf de Heilige Geestkapel, in de Langestraat, waar nu de Lutherse Kerk staat, naar het terrein waar De Poth zich nu altijd nog bevindt. Dit lag buiten de oudere stadsmuur in een gebied dat al veel langer bekendstond als de Pothof.

armen-poth20

Plattegrond van het hofje zelf, en het is nog exact zo.

armen-poth21

Ik lees… het pesthuis, naast daklozen opvang werden er dus ook pestlijers verzorgd tot de dood… vaak wel in die tijd. Aha, dat verklaart…

armen-poth23

Deze zwarte cabines. Wat nu schuren zijn, ik heb gekeken en er staan fietsen en brommers in, en andere materialen wat je vaak in een schuurtje zou kunnen vinden.

armen-poth22

De foto’s zijn minder van kwaliteit dan ik normaal gewend ben van mijzelf, ja het was een grijze dag, en dat doet tegelijk beter aan, nu ik een idee heb van de historie. En zie, de blauwe lucht met zon even verderop? Deze zou nog volop deze kant op komen, regen kwam wel zoals buienradar liet zien die ochtend, maar veel later dan gepland op de radar.

armen-poth24

Ineens zie ik… tussen de huisjes door, De Flint? zo dichtbij? Zo leek het niet, toen ik daar ooit samen met mijn dochter een grote party bezocht ooit georganiseerd door oa Merlijn, een besloten party was het, en dat was geweldig, mooie herinneringen aan. Hmmm zo dichtbij, het leek heel ver weg die avond.

armen-poth25

Ik vestig mijn aandacht weer op het hofje en loop door, echt heel langzaam, ik zuig alles op wat ik zie, en ineens zie ik deze …. tijdsaanduiding…. Het lezen, kan ik niet, natuurlijk zie ik de seizoenen, maar hoe dan… Ik ga door. Al heb ik hier wel even stil gestaan om te genieten.

armen-poth26

Pas achteraf lees ik op internet hoe het in elkaar zit, dit is het hoofdgebouw, iets met celzusters bla… die de pestlijers verzorgden en hey! Ze kwamen van de Mariënhof af? (ik zoek op eigen blog, en kom erachter, dat ik die vorig jaar niet eens heb laten zien nog… 1 van de vele blogs die nog gemaakt kan worden, haha).

In de 16e eeuw kwamen de Celzusters, die in Amsterdam in financiële problemen waren gekomen op de MariËnhof, op het terrein van De Poth wonen. Zij verbleven enkele tientallen jaren in de Celzusterenkamer, het oudste deel van het Provenhuis of Hoofdgebouw en verpleegden voornamelijk mensen die leden aan de pest in het Pesthuis en de pesthuisjes op het terrein. Leegstaande pesthuisjes werden gratis beschikbaar gesteld voor oudere mensen die geen dak boven hun hoofd hadden. Dat was het begin van het bouwen van kleine woningen op het terrein in de periode eind 19e begin 20e eeuw.

Daarmee kreeg het complex van Hoofdgebouw, Sint-Rochuskapel (1500) en uiteindelijk 48 woningen het karakter van een hofje. De naam van het broederschap veranderde in het begin van de 17e eeuw in ‘College van Regenten’, waarvan vele bekende Amersfoorters deel uitmaakten, zoals de genoemde kunstschilder Paulus Bor, Jorden van der Maath en De Beer Poortugael. De Poth wordt nog altijd door regenten beheerd en bestuurd. Tot 1975 werd er in het hofje ook nog wekelijks brood uitgedeeld.

Het hofje is met zijn lange geschiedenis een van de oudste en – met 48 huisjes voor minderbedeelde oudere Amersfoorters – een van de grootste hofjes van Nederland.

Bron: ~Klik hier~ 

 

Wat ik telkens weer echt grappig vind, in deze gemeente waar ht Christendom echt nog wel actief is. Is het bijgeloof wat ik telkens weer vind. Voor hen bijgeloof, voor mij een lach op mijn lippen wetend dat het werkt, bescherming van het huis…

armen-poth35

Ik loop het poortje door terug naar de straat waar je weer verder kunt, en fiets nog even verder om te zien waar ik uit zal komen.

Ondertussen, worden er plannen gemaakt, zaterdag komt er een vriend deze kant op, hij wil Amersfoort graag zien, staat hoog als amateur fotograaf op zijn lijstje, maar nu ik er ben, is dat natuurlijk nog leuker.

Zondag, komt mijn nicht met kleine nicht, en we zullen wel zien waar we eindigen, hahaha You will never know, en het weer is ook van groot belang natuurlijk!

 

Advertenties

21 thoughts on “Amersfoort: Hofje de Poth

  1. Geloof en bijgeloof. Ik doe er niets mee. Vind het redelijke onzin allemaal. 🙂 Heel Nederland is amateurfotograaf zo ondertussen. Heeft de camera industrie toch maar mooi voor elkaar gekregen. Sommige geven echt bakken met geld uit aan hun spul. Ik ben blij dat ik er op een andere manier mee doorgegaan ben.
    Grts

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s